سید یونس استروشنی

دو روز پیش، خبرگزاری فارس ایران، درخواستی مبنی بر اجرای مصاحبه با رئیس پیمان ملی تاجیکستان و رهبر نهضت اسلامی این کشور، محیی‌الدین کبیری نمود. و با اینکه جناب کبیری فرصتی کافی برای اجرای مصاحبه در این وقت نداشت و خواست این مصاحبه به زمانی دیگر موکول گردد، اما اصرار این خبرگزاری برای اجرای این گفتگو در همین زمان، باعث شد، از رئیس پیمان ملی خواهش بکنیم که دیگر کارهایش را به تأخیر ‌اندازد و این گفتگو را انجام بدهد. ایشان پذیرفت و مصاحبه صورت گرفت.

اما، با کمال تأسف، این مصاحبه بعد از چند ساعت از نشر، از صفحۀ اینترنتی این خبرگزاری برداشته شد. ما نمی‌دانیم، علت حذف این مصاحبه چیست؟ آیا این است که وزیر امور خارجۀ تاجیکستان در آن زمان در ایران قرار داشت و مقامات ایرانی از این خبرگزاری درخواست کردند این مصاحبه برداشته شود، تا برای مهمانشان اسباب ناراحتی فراهم نیاید، یا علتی دیگر در میان است؟ این، برای ما معلوم نیست و اساساً برایمان مهم هم نیست چرا اینگونه رفتار و برخورد نموده. ولی هرچه هست، این رفتار، اعتبار و جایگاه این خبرگزاری را به عنوان یک خبرگزاری مستقل (چنانکه ادعا می‌شود)، زیر سؤال می‌برد.

اگر شما، مسئولان محترم خبرگزاری فارس، یک رسانۀ وابسته بوده‌اید – که رفتارتان نشان می‌دهد چنین بوده‌اید – پس چرا درخواست مصاحبه نمودید؟! آیا فکر نکردید، این کارتان، نوعی اهانت و توهین به رهبر اپوزیسیون تاجیکستان است؟!

رسانۀ مستقل، هرگز چنین رفتاری از خود به نمایش نمی‌گذارد. در هر کشوری، رسانه‌ها برای خود «خط قرمزهایی» دارند و از آن تخطی نمی‌کنند؛ از جمله اینکه نه مطالبی که منتشر می‌کنند، «سُفارشی» هستند؛ و نه مطالبی را که منتشر کرده‌اند، با درخواست و فشار و این و آن، از صفحاتشان برمی دارند. این یک اصل متعارف و پذیرفته شده در نزد هر رسانه‌ای است که ادعا دارد مستقل است.

جهت اطلاع برایتان یادآور بشوم، پیش از سفر امامعلی رحمان به مسکو در یکی دو ماه گذشته (نه وزیر خارجۀ تاجیکستان، بلکه شخص شمارۀ اول تاجیکستان)، یکی از رسانه‌های روسی – کشوری که به عنوان شریک استراتژیک حکومت کنونی تاجیکستان و از حامیان پر و پا قرص این رژیم محسوب می‌شود – با رهبر پیمان ملی، جناب کبیری مصاحبه انجام داد؛ در اثنای سفر رحمان، اما این مصاحبه که در قیاس با گفتگوی کبیری با خبرگزاری فارس، بسیار تند و تیز هم بود، برداشته نشد. نمی‌دانیم، شاید روی این رسانه هم فشار صورت گرفته باشد، اما مثل خبرگزاری فارس رفتار نکرد.

***

مخاطب راقم این سطرها، مسئولان خبرگزاری فارس است، نه مقامات حکومت ایران. من، کاری به مقامات ایران و سیاست های آنها ندارم و از ما هم نمی‌پرسند و وظیفه هم ندارند بپرسند، و به من، ارتباطی هم ندارد.

اساساً، سیاست پیمان ملی تاجیکستان در این راستا – یعنی در راستای روابط ایران و تاجیکستان – هرگز مبتنی بر این نبوده است که این روابط تیره و تار باشد. پیمان ملی، با اینکه زیر انواع اتهامات بی‌پایه و اساس حکومت کنونی تاجیکستان قرار دارد، ولی همیشه آشکارا و به وضوح بیان داشته است که روابط حسنۀ دو کشور، به مصلحت ملت دو کشور است. دولتها می‌روند، اما مردم باقی می‌مانند. رئیس پیمان ملی در همین مصاحبۀ اخیرش که شما برداشتید و حذفش نمودید، به وضوح بیان داشته که: «ایران و تاجیکستان، محکوم به آن هستند که همیشه با هم نزدیک باشند. اگر کسی مخالف نزدیکی این دو کشور باشد، هم مخالف منافع تاجیکستان می‌باشد و هم ایران. حالا که اشاره‌هایی مبنی بر بهتر شدن روابط می‌شود، ما کاملاً از این روند پشتیبانی می‌کنیم.»

وی افزود: «اگر ابهاماتی مربوط به نهضت در بین وجود دارد، این برمی‌گردد به اتهامات بی‌اساس مقامات تاجیکستان و سیاست های اشتباهی آنها در چند سال اخیر. و برای ما هم، تا حال روشن نیست، چرا بحث نهضت بین ایران و تاجیکستان تا این حد، داغ باشد، در صورتی که فعالیت ما در اروپا است، نه در ایران

کبیری ادامه‌ داد: «ایران، به عنوان یک کشور کفیل صلح و پشتیبان نهضت در سالهای مقاومت، به خاطر حفظ رابطه با دوشنبه، حتی آماده نشد یک گروهی کوچک از نمایندگان ما را بپذیرد. در صورتی که ما در همۀ کشورهای اروپا به صورت آزاد و رسمی عمل می‌کنیم و دوشنبه حتی جرأت نمی‌کند این موضوع را با این کشورها مطرح کند. چون، کشورهای اروپایی به کسی اجازه نمی‌دهند در مسائل ارزشی، «خط قرمزها» را عبور کنند. در برقراری صلح تاجیکان، نقش ایران خیلی بزرگ است، و حفظ و پشتیبانی آن، باید یک ارزشی داشته باشد؛ به خصوص که یک طرف این صلح، یک نیروی اسلامی بود و ایران هم به طور آشکار از آن حمایت می‌کرد. اگر در زمان جنگ، پشتیبانی از یک نیروی اسلامی، ارزش و اهمیت دارد، انجام مسئولیت کفیل بودن در صلح و سازش و پشتیبانی از صلح و از طرف مظلوم، باید ارزشی مضاعف به حساب آید

***

به هر صورت، رفتار خبرگزاری فارس به عنوان یک رسانۀ مستقل، از نظر ما، بیرون از عرف و اصول متعارف و پذیرفته شدۀ یک رسانۀ مستقل است. از اینرو، راقم این سطرها که خودش مسئول نوشته‌های فوق است، از این خبرگزاری تقاضا دارد، رسماً و در یک بیانیه ای در این خبرگزاری، از پیمان ملی تاجیکستان و رهبر آن، عذرخواهی نماید. در این صورت، این خبرگزاری ثابت خواهد نمود که یک خبرگزاری مستقل است، نه وابسته.

لازم به یادآوری است، هر رسانه‌ای، چه اروپایی باشد یا روسی، اگر یکچنین رفتاری با پیمان ملی می‌کرد، از او درخواست عذرخواهی می‌شد.

سلامت باشید!