به بهانۀ زادروز شهید حاج عمرعلی قوت اف

به تردید، نام او در صفحات تاریخ تاجیکستان ثبت خواهد شد؛ به عنوان مردی که در یک زمان بسیار کوتاه، موجی عظیم راه انداخت و در دل هزاران جوان امید آفرید و این باور را در دل آنان ایجاد کرد که اگر بخواهیم، می‌توانیم…

* * *

خوشا آنان که در راه عدالت،

به خون خویش غلطیدند و رفتند.

خوشا آنان که در میزان وجدان،

حساب خویش سنجیدند و رفتند.

نگردیدند هرگز گرد باطل،

حقیقت را پسندیدند و رفتند.

* * *

فردا، 21 نوامبر، زادروز شهید «حاجی عمرعلی قوت اف» است. اگر زنده بود، 49 سالش کامل شده بود. حاج عمرعلی، به همان ‌اندازه که دوستدار و هوادار و پیرو دارد، دشمن و مخالف هم داشت و هنوز دارد. کیستی حاج عمرعلی و چیستی حرکتی که آغاز کرد، نه می‌توان از لابلای گفته‌های هواداران و دوستدارانش مورد ارزیابی قرار داد و نه از خلال گفته‌ها و نوشته‌های دشمنان و مخالفانش؛ زیرا ارزیابی های این دو گروه درباره این مرد، درست در دو نقطه مقابل هم قرار دارند.

به هر حال، حاج عمرعلی در عرصۀ سیاسی تاجیکستان، یک پدیده جدید بود. حرکتی که او کلیدش را زد، سابقه نداشت. در دوران پس از امضای سازشنامه صلح بین اپوزیسیون و حکومت، برای نخستین بار این حاج عمرعلی بود که رأس حاکمیت را هدف مبارزه‌های خود قرار داد.

و همچنین، این حاج عمرعلی بود که نسل نو تاجیک را به عرصۀ مبارزه‌های سیاسی کشانید؛ زیرا تا زمان پیش از ظهور او، نسل جوان تاجیک – که بیشتر آن یا در داخل کشور سرگردان بود و یا در مهاجرت در روسیه به سر می‌برد (و می‌بَرَد) – مبارزه‌های سیاسی را گوئی متعلق به نسل پیش از خود می‌دانست و خود را چندان به این عرصه نزدیک نمی‌کرد. و کاری که حاج عمرعلی کرد این بود که به این نسل میدان داد و در روح آنها نوعی اعتماد به نفس دمید.

به همین خاطر است که این نسل برای حاجی احترام فوق‌العاده قائل است، گوئی گمشدۀ خود را در چهرۀ او پیدا کرده باشند. امروز اگر این نسل هنوز فعال است و نومید نیست و به پیکار سیاسی خود ادامه‌ می‌دهد، همه به برکت همان اعتماد به نفسی است که حاجی در روح اینان دمیده. به همین جهت است که می‌گویم، حاجی یک پدیده جدید در عرصۀ سیاسی تاجیکستان به شمار می‌آید و به حق باید به عنوان «پدیدۀ حاج عمرعلی» یاد شود.

البته، حرکت سیاسی حاج عمرعلی قوت اف خالی از نقصانها و معایب نبودند. کسی که دست به کاری می‌زند، قطعاً کارش بی عیب و نقصان پیش نمی‌روند. فعلاً مجال، مجال بیان آن نقصانها و معایب نیست.

در بُعد شخصی هم، مرحوم حاجی از نوادر روزگار بود. راقم سطور، پیشتر، این مطلب را یادآور شده بودم و الآن هم تکرار می‌کنم که حاجی از جملۀ کسانی بود که برای هدف، آماده هستند از همه چیزشان بگذرند. زمانی که در ایران بودم و حاجی مهمان من شد، با او بیشتر و بهتر آشنا شدم. آدم بسیار خالص و مخلص، مؤمن و باورمند به هدف؛ انسانی که ذره‌ای نومیدی در خود راه نمی‌داد و بلکه همواره در دل دیگران امید ایجاد می‌کرد. و در معاشرت هم کم‌نظیر بود، بسیار شوخ و بشاش، خنده از لبانش ترک نمی‌شدند.

بی تردید، نام او در صفحات تاریخ تاجیکستان ثبت خواهد شد؛ به عنوان مردی که در یک زمان بسیار کوتاه، موجی عظیم راه انداخت و در دل هزاران جوان امید آفرید و این باور را در دل آنان ایجاد کرد که اگر بخواهیم، می‌توانیم…

امثال حاج عمرعلی بسیار اندک و انگشت‌شمارند در میان افراد بشر. انسانهایی که موج می‌آفرینند. انسانهایی که باور و امید در دلها ایجاد می‌کنند. انسانهایی که با جان خود و با خون خود، قفلها را می‌شکنند و راه رسیدن به هدف را برای آینده‌ها هموار می‌کنند.

سیدیونس استروشنی

***

هواداران مرحوم حاج عمرعلی قوت اف کلیپی را درباره وی پس از شهادتش تهیه کرده بودند که برایم بسیار تأثیر‌گذار بود، آن را برایتان می‌گذارم:

Advertisements