امید جیهانی، روزنامه‌نگار تاجیک، با بیان اینکه «این گمان و پندار که زبان و خط پارسی مال ایران است، از بیخ و بن غلط و احمقانه است» تأکید کرد: «زبان و خط پارسی از ما نیز هست و پارسی نویس شدن ما هم نباید کمترین پیوند و نسبتی به گرمی و سردی روابط تاجیکستان و ایران داشته باشد.»

امید جیهانی، روزنامه‌نگار تاجیک، در یادداشتی کوتاه در فیسبوک، در واکنش به پیشنهاد یکی از کاربران (Shahob Hikmat) مبنی بر اینکه باید دانشمندان تاجیک با ارسال نامه‌ای به «امامعلی رحمان»، رئیس جمهور تاجیکستان، از وی بخواهند، تا رسم‌الخط پارسی را جایگزین خط سیریلیک (خط رایج در تاجیکستان) بکند، اظهار داشته است: «هیچ سودی ندارد. رئیس جمهور در سخنرانی هایش به مناسبت روز زبان یا گرامیداشت بزرگانمان، معمولاً زبانمان را یکی دو بار پارسی یا دری هم می‌نامید، ولی امسال در سخنرانی اش نه پارسی گفت و نه دری.»

وی افزوده است: «احتمالاً سردی و تیرگی روابط با ایران، دلیل بر پرهیز از کاربرد این اصطلاحات است، یعنی تا روابط با ایران عادی نشوند، از زبان و خط پارسی در تاجیکستان یاد نخواهند کرد.»

حیهانی در ادامه‌ اظهار داشته است: «ولی این گمان و پندار که زبان و خط پارسی مال ایران است، از بیخ و بن غلط و احمقانه است. زبان و خط پارسی از ما نیز هست و پارسی نویس شدن ما هم نباید کمترین پیوند و نسبتی به گرمی و سردی روابط تاجیکستان و ایران داشته باشد.»

گفتنی است، 5 اکتبر (13 مهر) در تقویم جمهوری تاجیکستان روز زبان تاجیکی (پارسی) نام گرفته است. خبرگزاری ParsToday به همین مناسبت، در مقاله‌ای با عنوان «خط پارسی، خط نیاگان یا خط فرزندان؟»، با بیان اینکه «خط با زبان رابطه‌ای ناگسستنی دارد و به مناسبت روز زبان پارسی-تاجیکی، سخن گفتن از خط خالی از لطف نیست» نوشته است: «خطی کنونی که تاجیکان با آن می‌‌‌نگارند، خط سیریلیک است. تا سال 1929 تاجیکان نیز همانند دیگر پارسی‌زبانان در ایران و افغانستان، به خط پارسی می‌نوشتند، اما «طبرتقسیم» سبب شد، آنکه زورش بیش بود، خط دیگری را بر مردم پارسی‌زبان تاجیک تحمیل کند. تا سال 1991 و فروپاشی حکومت شوروی، اوضاع بر همین منوال بود و سخن گفتن از بازگشت به خط پارسی، ناممکن. اما از آن سال و با استقلال تاجیکستان، زمزمه بازگشت به رسم‌الخطی که تاجیکان «خط نیاگان» می‌خوانند، بالا گرفت، هرچند تا امروز اقدام عملی مشخص برای جایگزینی خط سیریلیک با خط پارسی در تاجیکستان اجرا نشده است».

این مقاله در ادامه‌ با بیان اینکه «تاجیکها در دوران شوروی، خط پارسی را خط نیاگان خواندند، تا بتوانند آن را همچون میراث ارزشمند نیاگانشان حفظ کنند و از گزند دور بدارند»، خاطرنشان کرده است: «به خط پارسی خط نیاگان گفتن، اگرچه ارزش این خط را نزد تاجیکان نشان می‌دهد، اما یک معنای غیرمستقیم ناخواسته هم دارد؛ خطی که همچون میراث پربها باید آن را بر لب طاقچه نهاد و نگریست، نه اینکه از آن استفاده کرد.»

در ادامه‌ با طرح این سؤال که «اما آیا به راستی خط پارسی چنین است؟» نوشته: «خط پارسی امروز به عنوان خط زبان پارسی رسمیت دارد. از آغاز پیدایش شبکه جهانی اینترنت، ایرانیان و افغانان با خط پارسی در این فضای جدید حضور یافته‌اند. امروز تاجیکان با یاد گرفتن خط پارسی می‌توانند به دریای بیکرانی از دانش و اطلاعات دسترسی یابند و از بن‌بست کنونی که ناشی از سخن گفتن به یک زبان و نوشتن به خط مربوط به زبانی دیگر است، بیرون آیند.»

مقاله در پایان یادآور شده است: «مردم تاجیکستان باید که در این روزگار، خط پارسی را نه خط نیاگان که خط فرزندان بنامند، تا همواره به یاد داشته باشند که همه فرزندان تاجیکستان از این پس باید خط پارسی را بیاموزند و باز به فرزندان خود آموزش دهند. امروز هر نوجوان و جوان تاجیک باید بتواند دیوانهای حافظ و سعدی و مولانا و نظامی و فردوسی و جامی و عطار و اشعار رودکی و سنائی و دهها شاعر بلندآوازه دیگر را به خط اصلی که اشعار بدان نوشته شده‌اند، بخواند. اینگونه است که در آینده نزدیک هم تاجیکان از ثمره این آموختن به نکوترین شیوه بهره‌مند می‌شوند و هم ایرانیان و افغانان از دانش مکتوب معاصر تاجیکان که به سبب نوشته شدن به حروف ناآشنا، برای آنان قابل فهم نیست، بهره خواهند برد.»

Advertisements