سیدیونس استروشنی

بعد از پخش برنامۀ اخیر در تلوزیون تاجیکستان که واقعاً هیچ تفسیری تا اینجای کار برای آن نمی‌توان پیدا کرد، سعی کردم با افراد تأثیر‌گذار در جمهوری اسلامی ایران و کسانی که در مراکز تصمیم گیرنده در این کشور مشغول به کار هستند و با آنها روابط صرف دوستانه دارم تماس تلفنی بگیرم و نظر آنها را بپرسم. از دیشب و تا به بعد از ظهر روز چهارشنبه (9 آگوست) هیچ یک آنها را نتوانستم پیدا کنم، و یک نفر ایشان نیز اظهار داشت که باید منتظر واکنش رسمی باشم. خوشبختانه یکی از آنها -که در یکی از مراکز مهم مشغول به کار است – حاضر شد نظر خود را ابراز بدارد اما برایم شرط گذاشت که فعلاً بدون ذکر نامش دیدگاهش منتشر شود و من هم قبول کردم. البتّه، گفت که پس از واکنش رسمی، عین همین نظراتش از طریق یکی از رسانه‌های معتبر داخل ایران منتشر خواهند شد. در ذیل، بخشهای مهمی از صحبتهای وی را می‌‌آورم.

***

فیلمی در شبکۀ تلوزیونی کشورمان دیشب پخش شد، قطعاً از آن اطّلاع دارید.

گزارشش رسید.

برداشت شما چیست؟

یک نکته را جهت اطّلاع برایتان عرض کنم، این ماجرا نه به شرکت آقای کبیری در کنفرانس وحدت در تهران ربط دارد و نه به قضیۀ بابک زنجانی که سر زبانهاست. آقای کبیری همین چند هفته پیش سفری داشت به مالزی و در یک کنفرانس که در این کشور برگزار شد شرکت کرد و تازه، برایش جایزه هم اعطا شد. آیا دولت تاجیکستان همان واکنشی را که با ایران نشان داد، با مالزی هم چنین کرد؟ صدایش درنیامد. ماجرا ریشه در چیزی دیگر دارد، و ما، یعنی ایران، کاملاً مطلع هستیم از آن…

شاید توقّعی، که از ایران دارد، از مالیزی ندارد.

اجازه بدهید، عرضم را تمام کنم. ببینید، ماجرا از زمانی شروع شد که عربستان سعودی، و قطعاً آمریکا در پشت وی، یک برنامۀ کلانی را در منطقه در برابر جمهوری اسلامی در حال پیاده کردن هستند که متأسفانه، دوستان تاجیکی ما را نیز وارد این ‌بازی کرده‌اند. البته در این پروژۀ کلان، پاکستان و افغانستان و آذربایجان هم قرار بود نقش ‌بازی کنند که خود این کشورها از طریق کانال های مخصوص به ما ابلاغ کردند که خود را گرفتار آن نخواهند کرد، وگرنه برای این کشورها نیز از طرف عربستان سعودی وعده هایی شده بوده است.

در نشست سران کشورهای اسلامی-عربی با آمریکا در ریاض که مبتکر آن سعودی بود و دونالد ترامپ در آن شرکت کرد و سران حدود 50 کشور عربی و اسلامی در آن دعوت شده بودند، این پروژه رسماً کلید خورد، و هدف، جمهوری اسلامی بود. اینکه بلافاصله پس از نشست، با قطر درمی افتند، در واقع در همین راستاست. حرف عربستان و متحدانش به قطر چیست؟ می‌گویند، روابط خود را با ایران باید قطع کنی.

رفتار دولت تاجیکستان نیز در داخل همین پروژۀ کلان باید قرائت شود. ظاهراً، از دولت تاجیکستان خواسته شده، به هر طریق، که شده، روابط خود را با جمهوری اسلامی به هر بهانه‌ای تیره کند. این کارها، که الآن می‌بینید، مثل پخش این فیلم، برای این است که تا جمهوری اسلامی به آنها واکنش تند نشان دهد، مثلاً، سفیر را احضار نماید و شاید کار تا قطع رابطه جلو برود. دولت تاجیکستان ظاهراً نمی‌خواهد آغازگر این اقدام باشد، می‌خواهد ایران به چنین اقدامی دست بزند. اما ما حواسمان هست، می‌فهمیم ریشۀ این ماجرا کجاست، هرگز اجازه نمی‌دهیم هدف دشمنان دو ملت ایران و تاجیکستان تأمین شود.

ما مشکلی با تاجیکستان نداشتیم. واقعاً عرض می‌کنم، بدون تعارف. این حرفها که می‌گویند، این که مثلاً آقای کبیری در کنفرانس وحدت شرکت کرده و یا نمی‌دانم، حمایت می‌شود، اینها، باور کنید، همه بهانه هستند. ما اگر نیت بدی نسبت به دولت تاجیکستان داشته باشیم که هرگز میان دولت و اپوزسیون این کشور سعی نمی‌کردیم صلحی بشود.

اول آمدند دفاتر اقتصادی و فرهنگی جمهوری اسلامی را بستند. دیدند، واکنشی نشان نمی‌دهیم، زیرا می‌دانیم اصل ماجرا چیست. حالا امروز آمدند این فیلم را درست کردند. هدف، همه این است که آغازگر قطع رابطه ما باشیم، اما ما می‌فهمیم، مسئله چیست. اگر کوتاه می‌آییم، به خاطر آن است که می‌دانیم، این بدخواهان هستند که دولت تاجیکستان را وارد این ‌بازی کثیف کرده‌اند. وگرنه، جمهوری اسلامی ایران کشوری نیست، که کوتاه بیاید، نه در برابر آمریکا کوتاه آمده و نه در برابر هیچ یک از سلطه خواهان. تاجیکستان برای ما نه آمریکاست، نه اروپاست، نه عربستان سعودی است…تاجیکستان برای ما واقعاً عزیز است. ما وقتی می‌گوییم، تاجیکستان برای ما عزیز است، تعارف، که نمی‌کنیم، از نگاه صرف مصالح و منافع که نمی‌گوییم. بنابراین، به نظرم دولت تاجیکستان باید در رویکردها و این سیاست ها تجدید نظر کند.

به نظر می‌رسد، که اعتراض عمدۀ دولت تاجیکستان به روابط جمهوری اسلامی با حزب نهضت اسلامیست. آیا به نظرتان چنین نیست؟

نهضت اسلامی یک حزب رسمی بود تا یکی دو سال پیش، خود دولت تاجیکستان هم مشکلی با آن نداشت، تا این که یک دفعه تروریستی اعلان می‌شود! خب، ما طی این دو سه سال مگر چه کار کردیم، که از دست ما عصبانی بشود دولت تاجیکستان؟ آیا نهضت اسلامی در حال حاضر در جمهوری اسلامی حضور دارد مثل دهۀ 90 میلادی و زمان جنگ شهروندی؟ کادر رهبری این حزب و بیشتر اعضایش که فعلاً در اروپاست. اما این که انتظار داشته باشند، جمهوری اسلامی این حزب را یک حزب “تروریستی” تلقی کند، این یک انتظار بسیار بیجاست. یک حزب سیاسی است و در جامعۀ تاجیکستان برای خود طرفدارانی دارد، چرا “تروریستی” اش بدانیم؟ چون دولت تاجیکستان این را می‌خواهد؟ ببینید، به همان دلیل که تا هنوز هیچ کشوری، تا جایی که می‌دانم، این حزب را “تروریستی” نمی‌داند، ما هم به همان دلیل نهضت اسلامی را “تروریستی” نمی‌دانیم. این انتظار از جمهوری اسلامی، به نظرم، یک انتظار بسیار بیجاست.

به نظرتان، کار تا به کجا پیش خواهد رفت اگر حکومت تاجیکستان به همین منوال ادامه‌ بدهد؟

واقعاً نمی‌دانم. اما در هر صورت، جمهوری اسلامی ایران آغازگر مصیبت نخواهد بود. یعنی، نمی‌خواهیم کار تا به قطع رابطه بکشد. این را مطمئن باشید. فکر می‌کنم، در داخل تاجیکستان و در داخل دولت این کشور، افراد عاقلی هستند که ماجراجویان را با تبعات این رفتارهایشان آگاه خواهند کرد.

تشکّر جناب دکتر!

Advertisements